អ៊ីរ៉ង់ព្រមានថាអាមេរិករំលោភបទឈប់បាញ់ ដែលគ្រោងអមការពារនាវាតាមច្រក Hormuz
អ៊ីរ៉ង់ព្រមានថាអាមេរិករំលោភបទឈប់បាញ់ ដែលគ្រោងអមការពារនាវាតាមច្រក Hormuz
TEHRAN/WASHINGTON៖ អ៊ីរ៉ង់បានព្រមានកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ខ្លួននឹងចាត់ទុករាល់ការជ្រៀតជ្រែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ថាជាការរំលោភលើបទឈប់បាញ់នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ខណៈប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងចាប់ផ្តើមអមការពារនាវាឲ្យឆ្លងកាត់ផ្លូវទឹកដែលកំពុងត្រូវបានរារាំង។
ការចរចារវាងប្រទេសទាំងពីរនៅតែជាប់គាំង ចាប់តាំងពីបទឈប់បាញ់មានប្រសិទ្ធភាពកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ខណៈការគ្រប់គ្រងតឹងរឹងរបស់អ៊ីរ៉ង់លើច្រកសមុទ្រយុទ្ធសាស្ត្រនេះ បន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលលើទីក្រុងតេអេរ៉ង់ បានក្លាយជាចំណុចសំខាន់នៃវិវាទ។
លោក Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា ប្រតិបត្តិការដែនសមុទ្រថ្មី ដែលលោកហៅថា «Project Freedom» គឺជាវិធានការផ្នែកមនុស្សធម៌ ដើម្បីជួយនាវិកនៅលើនាវាជាច្រើន ដែលជាប់គាំងដោយសារការបិទខ្ទប់ និងអាចកំពុងខ្វះខាតស្បៀងអាហារ និងសម្ភារៈសំខាន់ៗផ្សេងទៀត។
លោកបានសរសេរនៅលើបណ្ដាញសង្គម Truth Social ថា៖ «យើងនឹងប្រើប្រាស់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអស់ពីសមត្ថភាព ដើម្បីធានាថា នាវា និងនាវិកទាំងនោះអាចចាកចេញពីច្រកសមុទ្របានដោយសុវត្ថិភាព។ ក្នុងគ្រប់ករណី ពួកគេបាននិយាយថា ពួកគេនឹងមិនត្រឡប់មកវិញទេ រហូតដល់តំបន់នោះមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការធ្វើនាវាចរណ៍»។ លោកបានបន្ថែមថា ប្រតិបត្តិការនេះនឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃចន្ទ។
ជាការឆ្លើយតប ប្រធានគណៈកម្មការសន្តិសុខជាតិរបស់សភាអ៊ីរ៉ង់ បាននិយាយថា «រាល់ការជ្រៀតជ្រែករបស់អាមេរិកនៅក្នុងការរៀបចំសន្តិសុខដែនសមុទ្រថ្មីនៃច្រកសមុទ្រ Hormuz នឹងត្រូវចាត់ទុកថាជាការរំលោភលើបទឈប់បាញ់»។
តាមរយៈការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz អ៊ីរ៉ង់បានរាំងស្ទះលំហូរប្រេង ឧស្ម័ន និងជីកសិកម្មសំខាន់ៗទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានដាក់ការបិទខ្ទប់តបតលើកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។
លោក Trump ក៏បានលើកឡើងថា តំណាងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងមានការពិភាក្សាវិជ្ជមានជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ដែលអាចនាំឱ្យមានលទ្ធផលវិជ្ជមានសម្រាប់ភាគីទាំងអស់ ប៉ុន្តែលោកមិនបានលើកឡើងដោយផ្ទាល់អំពីផែនការ ១៤ ចំណុចដែលអ៊ីរ៉ង់ពិពណ៌នាថា ផ្តោតលើការបញ្ចប់សង្គ្រាមនោះទេ។
ទីបញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយថា ខ្លួននឹងប្រើប្រាស់នាវាពិឃាតមីស៊ីលណែនាំ យន្តហោះជាង ១០០ គ្រឿង (លើគោក និងលើសមុទ្រ) ប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើកពហុដែន និងកងកម្លាំងយោធាចំនួន ១៥,០០០ នាក់ ក្នុងប្រតិបត្តិការនៅតំបន់ Hormuz។
កម្រិតគំរាមកំហែងនៅតែខ្ពស់
មជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មដែនសមុទ្ររបស់ចក្រភពអង់គ្លេស (UKMTO) បាននិយាយថា កម្រិតគំរាមកំហែងសន្តិសុខដែនសមុទ្រនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz នៅតែខ្ពស់ ដោយសារប្រតិបត្តិការយោធាក្នុងតំបន់ដែលកំពុងបន្ត។
UKMTO បានណែនាំឱ្យនាវាដឹកជញ្ជូនសម្របសម្រួលជាមួយអាជ្ញាធរអូម៉ង់តាមរយៈឆានែល VHF លេខ ១៦ ហើយពិចារណាប្រើផ្លូវឆ្លងកាត់ដែនទឹកអូម៉ង់ ខាងត្បូងនៃតំបន់បំបែកចរាចរណ៍ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើតតំបន់សុវត្ថិភាពបន្ថែម។
សម្ពាធចរចា និងការព្រួយបារម្ភអន្តរជាតិ
តាមការរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Axios អ៊ីរ៉ង់បានកំណត់ពេលវេលា ១ ខែ សម្រាប់ការចរចាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបើកច្រកសមុទ្រឡើងវិញ បញ្ចប់ការបិទផ្លូវនាវាចរណ៍ និងបញ្ចប់សង្គ្រាម។
កាលពីដើមថ្ងៃអាទិត្យ កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា លោក Trump ត្រូវជ្រើសរើសរវាង «ប្រតិបត្តិការដែលមិនអាចអនុវត្តបាន» ឬ «កិច្ចព្រមព្រៀងមិនល្អ» ជាមួយអ៊ីរ៉ង់។
សម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា ការបិទច្រកយូរពេកនឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ពួកគេ ខណៈរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់ លោក Johann Wadephul បានអំពាវនាវឱ្យបើកច្រកនេះឡើងវិញ។
ក្នុងការទំនាក់ទំនងជាមួយសមភាគីអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araghchi លោក Wadephul បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អាល្លឺម៉ង់គាំទ្រដំណោះស្រាយតាមការចរចា ប៉ុន្តែអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង និងអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន ហើយបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ភ្លាមៗ។
តម្លៃប្រេងពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ខ្ពស់ប្រហែល ៥០% ប្រៀបធៀបនឹងមុនមានជម្លោះ ដោយសារការរាំងស្ទះផ្គត់ផ្គង់តាមច្រកសមុទ្រនេះ។
សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងសារគំរាមកំហែង
ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដែលបានចំណាយពេលចុងសប្តាហ៍នៅរមណីយដ្ឋាន Mar-a-Lago ក្នុងរដ្ឋ Florida បានបដិសេធមិនបញ្ជាក់ថា អ្វីអាចជាមូលហេតុនាំឲ្យមានសកម្មភាពយោធាថ្មី។
ទោះយ៉ាងណា លោកបានព្រមានថា ប្រសិនបើដំណើរការអមដំណើរនាវាផ្នែកមនុស្សធម៌នេះត្រូវបានរារាំង នោះការរារាំងនឹងត្រូវបានដោះស្រាយដោយកម្លាំង។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារអាមេរិក លោក Scott Bessent បាននិយាយថា ការបិទខ្ទប់ដែនសមុទ្រ គ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយប៉ុណ្ណោះ។
លោកបានប្រាប់ Fox News ថា៖ «យើងកំពុងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើរបបនេះ ហើយពួកគេមិនអាចបង់ប្រាក់ឲ្យកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនបានទេ។ នេះគឺជាការបិទខ្ទប់សេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដ»។
