កិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាមេរិក៖ បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនយោបាយនៃទំនាក់ទំនង

កិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាមេរិក៖ បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនយោបាយនៃទំនាក់ទំនង

ខណៈដែលកិច្ចប្រជុំរវាងប្រធានាធិបតីចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលត្រូវបានរំពឹងទុកយ៉ាងខ្លាំង កាន់តែខិតជិតមកដល់ ប្រទេសចិនបានរំលឹកជាថ្មីថា បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ គឺជាស្នូលនៃផលប្រយោជន៍ស្នូលរបស់ប្រទេសចិន ខណៈការប្តេជ្ញារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះគោលការណ៍ «ចិនតែមួយ» គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនយោបាយនៃទំនាក់ទំនងចិន-អាមេរិក។

ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ CGTN អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនមកពីប្រទេសចិន បានលើកឡើងពីអាទិភាពនៃបញ្ហាតៃវ៉ាន់នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំនាពេលខាងមុខ ដោយអ្នកខ្លះបានព្រមានថា ការដោះស្រាយមិនបានត្រឹមត្រូវ អាចបំផ្លាញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

លោក Sun Taiyi សាស្ត្រាចារ្យរងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ នៃសាកលវិទ្យាល័យ Christopher Newport បានលើកឡើងថា សារៈសំខាន់នៃការយល់ព្រមរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកលើបញ្ហាតៃវ៉ាន់ អាចមានឥទ្ធិពលទូលំទូលាយដល់វិស័យផ្សេងៗ រួមទាំងបច្ចេកវិទ្យា និងពាណិជ្ជកម្ម ដែលសុទ្ធតែត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនាពេលខាងមុខ។

លោក Sun បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ជម្លោះសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា ទោះបីមានភាពធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ ក៏នៅតែអាចគ្រប់គ្រងបាន ប្រសិនបើភាគីទាំងពីររក្សាទំនុកចិត្តថា ការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនឹងស្ថិតនៅក្នុងដែនកំណត់។ ប៉ុន្តែ នៅពេលបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងអធិបតេយ្យភាព សន្តិសុខ ឬការប្រឈមមុខផ្នែកយោធា ក្លាយជាអស្ថិរភាព នោះភាពតានតឹងក្នុងគ្រប់វិស័យផ្សេងៗ អាចកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស»។

លោកបានបន្ថែមថា ការគោរពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះជំហររបស់ចិនលើបញ្ហាតៃវ៉ាន់ គឺចាំបាច់សម្រាប់ការរក្សាស្ថិរភាពយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ ព្រោះវាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែម។ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការរក្សាការប្រាស្រ័យទាក់ទងឱ្យច្បាស់លាស់ និងការជៀសវាងការគណនាខុសលើបញ្ហាតៃវ៉ាន់ ទំនងជាលក្ខខណ្ឌសំខាន់បំផុតសម្រាប់ស្ថិរភាពទូលំទូលាយនៃទំនាក់ទំនងចិន-អាមេរិក។

លោក Wu Xinbo នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាមេរិក នៃសាកលវិទ្យាល័យ Fudan ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាតៃវ៉ាន់ គឺជា «បញ្ហាសំខាន់បំផុតទាក់ទងនឹងការទូត និងសន្តិសុខ» ក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រធានាធិបតីសប្តាហ៍នេះ។

យោងតាមលោក Wu វិធីសាស្ត្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ រួមជាមួយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនក្នុងការទប់ស្កាត់ការធ្វើយោធូបនីយកម្មនៅតំបន់តៃវ៉ាន់ នឹងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការកំណត់ទិសដៅទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក។

លោក Wu បានគូសបញ្ជាក់ថា៖«ភាគីអាមេរិកគួរតែគោរពផលប្រយោជន៍ស្នូលរបស់ចិនយ៉ាងពិតប្រាកដ បញ្ឈប់ការលក់អាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ និងប្រឆាំងយ៉ាងច្បាស់លាស់ចំពោះ “តៃវ៉ាន់ឯករាជ្យ”។ ប្រសិនបើវិធានការទាំងនេះត្រូវបានអនុវត្ត នោះវានឹងជួយលើកកម្ពស់ស្ថិរភាពយុទ្ធសាស្ត្រនៃទំនាក់ទំនងចិន-អាមេរិក»។

លោក Zhang Tengjun អនុប្រធាននាយកដ្ឋានសិក្សាអាមេរិក នៃវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិចិន បានប្រាប់ CGTN ថា ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្លងកាត់ «បន្ទាត់ក្រហម» នោះការធ្លាក់ចុះនៃស្ថានការណ៍ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាតៃវ៉ាន់ ទំនងជានឹងបង្កហានិភ័យរំខានដល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបំផ្លាញមូលដ្ឋានទំនាក់ទំនងចិន-អាមេរិក។

ដោយព្រមានអំពីហានិភ័យទាំងនេះ លោក Zhang បានលើកឡើងថា កិច្ចប្រជុំប្រធានាធិបតីអាច «ជួយបញ្ជាក់ឡើងវិញនៅកម្រិតខ្ពស់បំផុតនូវការប្រកាន់ខ្ជាប់គោលការណ៍ “ចិនតែមួយ” និងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមចិន-អាមេរិកទាំងបី ពង្រឹងបន្ទាត់ក្រហមរបស់ចិន និងជំរុញឱ្យអាមេរិកគោរពការសន្យារបស់ខ្លួនមិនគាំទ្រ “តៃវ៉ាន់ឯករាជ្យ” “ចិនពីរ” ឬ “ចិនមួយ តៃវ៉ាន់មួយ”»។

លោក Zhang បានបន្តថា ការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះគោលការណ៍ «ចិនតែមួយ» គឺជាចំណុចស្នូលសម្រាប់ការពារទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ហើយកាយវិការច្បាស់លាស់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលគោរពការប្តេជ្ញានេះ នឹងជួយទប់ស្កាត់សកម្មភាពប្រថុយប្រថានរបស់កម្លាំងបំបែកខ្លួនដែលគាំទ្រ «តៃវ៉ាន់ឯករាជ្យ» និងបញ្ចៀសការរអិលចូលទៅក្នុងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាដោយផ្ទាល់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃរបស់ក្រសួងការបរទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា អ្នកនាំពាក្យម្នាក់បានបញ្ជាក់ថា ការគោរពគោលការណ៍ «ចិនតែមួយ» និងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមចិន-អាមេរិកទាំងបី ព្រមទាំងការគោរពការប្តេជ្ញារបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកចំពោះបញ្ហាតៃវ៉ាន់ គឺជា «លក្ខខណ្ឌចាំបាច់ជាមុន» សម្រាប់ទំនាក់ទំនងចិន-អាមេរិកដែលមានស្ថិរភាព ត្រឹមត្រូវ និងនិរន្តរភាព៕

Taiwan question: The first red line in the upcoming China-US summit – CGTN