អ៊ីរ៉ង់ព្រមានបិទការនាំចេញប្រេងរហូតដល់សង្គ្រាមចប់

អ៊ីរ៉ង់ព្រមានបិទការនាំចេញប្រេងរហូតដល់សង្គ្រាមចប់

DUBAI / CAIRO / WASHINGTON, ថ្ងៃទី១០ ខែមីនា (Reuters) – កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់បាននិយាយនៅថ្ងៃអង្គារថា ខ្លួននឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យ “ប្រេងសូម្បីតែមួយលីត្រ” ត្រូវបានដឹកជញ្ជូនចេញពីតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ប្រសិនបើការវាយប្រហាររបស់ United States និង Israel នៅតែបន្ត។

ការព្រមាននេះបានជំរុញឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump ប្រកាសថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបង្កើនការវាយប្រហារលើ Iran ឱ្យកាន់តែខ្លាំង ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់ព្យាយាមរារាំងការនាំចេញប្រេងពីតំបន់ផលិតថាមពលដ៏សំខាន់នេះ។

ទោះបីជាមានសង្គ្រាមពាក្យសម្ដីកាន់តែតានតឹងក៏ដោយ ការព្រួយបារម្ភនេះមិនបានរារាំងការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃប្រេងឆៅ និងការកើនឡើងនៃទីផ្សារភាគហ៊ុនពិភពលោកឡើយ។ ទីផ្សារបានធូរស្រាលបន្ទាប់ពីលោក ត្រាំ បង្ហាញទំនុកចិត្តថា ជម្លោះអាចបញ្ចប់បានក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។

ស្របពេលដូចគ្នា អ៊ីរ៉ង់បានតែងតាំងលោក Mojtaba Khamenei ជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មី ដែលត្រូវបានមើលថា ជាសញ្ញាបង្ហាញពីការបន្តប្រឆាំងនឹងសម្ពាធពីខាងក្រៅ។

លោក ត្រាំ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់យោធាអ៊ីរ៉ង់ ហើយបានព្យាករណ៍ថា ជម្លោះនេះអាចបញ្ចប់បានមុនកំណត់រយៈពេល៤សប្តាហ៍ដែលលោកបានកំណត់ ទោះបីជាលោកមិនបានបញ្ជាក់ថា “ជ័យជម្នះ” នឹងមានន័យដូចម្តេចក៏ដោយ។

ចំណែកអ៊ីស្រាអែលបានបញ្ជាក់ថា គោលបំណងសង្គ្រាមរបស់ខ្លួន គឺដើម្បីផ្ដួលរំលំប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបែបសាសនានៅអ៊ីរ៉ង់។ ខណៈដែលមន្ត្រីអាមេរិកជាច្រើននិយាយថា គោលបំណងរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គឺបំផ្លាញសមត្ថភាពមីស៊ីល និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។

យោងតាមឯកអគ្គរដ្ឋទូតអ៊ីរ៉ង់ បានឱ្យដឹងថា យ៉ាងហោចណាស់ជនស៊ីវិលអ៊ីរ៉ង់ចំនួន ១,៣៣២នាក់ បានស្លាប់ និងរាប់ពាន់នាក់ទៀតរងរបួស ចាប់តាំងពីការវាយប្រហារតាមអាកាស និងមីស៊ីលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល កាលពីចុងខែកុម្ភៈ។

លោក ត្រាំ ក៏បានព្រមានថា ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់ព្យាយាមរារាំងចរាចរណ៍នាវាដឹកប្រេងឆ្លងកាត់ Strait of Hormuz សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបង្កើនការវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំង។ ច្រកសមុទ្រនេះគឺជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រហែល មួយភាគប្រាំនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងពិភពលោក។

លោក ត្រាំ បាននិយាយក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយថា៖“យើងនឹងវាយប្រហារពួកគេយ៉ាងខ្លាំង ដែលវានឹងមិនអាចទៅរួចសម្រាប់ពួកគេ ឬនរណាម្នាក់ផ្សេងទៀតក្នុងការស្ដារសមត្ថភាពនោះឡើងវិញ។”

អ៊ីរ៉ង់បដិសេធការចរចា

កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់បានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើការវាយប្រហារពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្ត អ៊ីរ៉ង់នឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រេងណាមួយចាកចេញពីតំបន់នេះឡើយ។
អ្នកនាំពាក្យម្នាក់បាននិយាយថា៖“យើងជាអ្នកដែលនឹងកំណត់ពេលបញ្ចប់សង្គ្រាមនេះ” ហើយបានហៅសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក ត្រាំ ថា “គ្មានន័យ”។

ក្នុងពេលដូចគ្នា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ Abbas Araqchi បាននិយាយថា អ៊ីរ៉ង់ប្រហែលជាមិនបន្តការចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកទៀតទេ ដោយសារតែអ្វីដែលលោកហៅថា “បទពិសោធន៍ដ៏ជូរចត់” ពីការចរចាកន្លងមក។
ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ PBS លោកបាននិយាយថា៖“បន្ទាប់ពីការចរចាបីជុំ ភាគីអាមេរិកបាននិយាយថាការចរចាកំពុងមានវឌ្ឍនភាព។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកពួកគេបានសម្រេចវាយប្រហារយើង។ ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនគិតថាការចរចាជាមួយអាមេរិកនឹងនៅក្នុងរបៀបវារៈរបស់យើងទៀតទេ។”

ផលប៉ះពាល់លើទីផ្សារថាមពល

សង្គ្រាមនេះបានធ្វើឱ្យចរាចរណ៍នាវាដឹកប្រេងតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាប់គាំងជាងមួយសប្តាហ៍ ហើយបានបង្ខំឱ្យក្រុមហ៊ុនផលិតប្រេងមួយចំនួនបញ្ឈប់ការបូមប្រេង ដោយសារកន្លែងស្តុកពេញ។
តម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent បានធ្លាក់ចុះជាង ១០% កាលពីថ្ងៃអង្គារ បន្ទាប់ពីកើនឡើងដល់ ២៩% កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២២។ ទីផ្សារភាគហ៊ុនពិភពលោកក៏បានងើបឡើងវិញផងដែរ។

តម្លៃប្រេងសាំងក៏ក្លាយជាបញ្ហានយោបាយសំខាន់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក មុនការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិនៅខែវិច្ឆិកា ខណៈគណបក្សសាធារណរដ្ឋរបស់លោក ត្រាំ កំពុងព្យាយាមរក្សាការគ្រប់គ្រងសភា។
ការស្ទង់មតិរបស់ Reuters/Ipsos បានបង្ហាញថា ៦៧% នៃជនជាតិអាមេរិក រំពឹងថាតម្លៃប្រេងសាំងនឹងកើនឡើងក្នុងប៉ុន្មានខែខាងមុខ ខណៈមានតែ ២៩% ប៉ុណ្ណោះ ដែលគាំទ្រសង្គ្រាមនេះ៕