លោក ដូណាល់ ត្រាំ ផ្តល់សច្ចាប័នលើ «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» ដើម្បីស្តារតំបន់ហ្គាហ្សា
Davos, ស្វីស៖ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាផ្តល់សច្ចាប័នជាផ្លូវការលើលក្ខន្តិកៈនៃ «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» (Board of Peace) ក្នុងពិធីមួយដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Davos ប្រទេសស្វីស ក្នុងឱកាសវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum – WEF)។
ការផ្តល់សច្ចាប័ននេះ គឺជាជំហានសំខាន់មួយក្នុងការបង្កើតយន្តការអន្តរជាតិថ្មី ដែលមានគោលបំណងបញ្ចប់ជម្លោះយូរអង្វែងនៅតំបន់ហ្គាហ្សា រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងអន្តរកាល និងជំរុញការកសាងតំបន់នេះឡើងវិញ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃ។
១. «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» ជាអ្វី?
«ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» គឺជាអង្គភាពអន្តរជាតិមួយ ដែលដឹកនាំដោយផ្ទាល់ដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងនាមជាប្រធាន (Chairman)។ អង្គភាពនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមផែនការសន្តិភាព ២០ ចំណុចរបស់លោក ត្រាំ ដែលមានគោលដៅបំលែងតំបន់ហ្គាហ្សា ពីសមរភូមិសង្រ្គាម ទៅជាតំបន់មានស្ថិរភាព នឹងសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច។
ភារកិច្ចស្នូលរបស់ក្រុមប្រឹក្សានេះ រួមមាន៖
• ការគ្រប់គ្រងអន្តរកាល៖ ត្រួតពិនិត្យ និងគាំទ្រការងាររបស់គណៈកម្មាធិការបច្ចេកទេសប៉ាលេស្ទីន (NCAG) ដែលដឹកនាំដោយលោកបណ្ឌិត Ali Sha’ath ដើម្បីគ្រប់គ្រងកិច្ចការស៊ីវិលនៅហ្គាហ្សា។
• ការលុបបំបាត់អាវុធ៖ ធានាថាតំបន់ហ្គាហ្សាក្លាយជាតំបន់គ្មានអាវុធ និងគ្មានក្រុមប្រដាប់អាវុធ ដែលអាចបង្កការគំរាមកំហែងដល់ប្រទេសជិតខាង។
• ការកសាងសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ៖ កៀងគរវិនិយោគ និងធនធានពីបណ្តាប្រទេស និងស្ថាប័នអន្តរជាតិ ដើម្បីសាងសង់លំនៅដ្ឋាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបង្កើតឱកាសការងារសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។
២. រចនាសម្ព័ន្ធ និងសមាជិកភាព
លក្ខន្តិកៈរបស់ «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» បង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធដែលមានអំណាចប្រមូលផ្តុំខ្ពស់ ដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ មានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តចម្បង និងសិទ្ធិវេតូ (Veto) លើសេចក្តីសម្រេចសំខាន់ៗ។
សមាជិកស្ថាបនិកផ្សេងទៀត រួមមានមេដឹកនាំពីបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ និងមហាអំណាចមួយចំនួន ដែលបានប្តេជ្ញាចិត្តផ្តល់ថវិកា កម្លាំងរក្សាសន្តិភាព និងជំនួយបច្ចេកទេស ដើម្បីគាំទ្រការអនុវត្តផែនការនេះ។
៣. គោលដៅយូរអង្វែង

ទោះបីជាក្រុមប្រឹក្សានេះផ្តោតជាចម្បងលើការស្តារតំបន់ហ្គាហ្សាក៏ដោយ ប៉ុន្តែលក្ខន្តិកៈរបស់ «Board of Peace» ត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានវិសាលភាពធំធេង និងអាចពង្រីកតួនាទីទៅដោះស្រាយជម្លោះផ្សេងៗទៀតនៅតំបន់នានានៃពិភពលោកនាពេលអនាគត។
ក្នុងសុន្ទរកថារបស់លោកនៅ Davos លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះជាការបើកចូលទៅកាន់ «យុគសម័យថ្មីនៃសន្តិភាព» ដែលផ្តោតលើសកម្មភាពជាក់ស្តែង និងលទ្ធផលអាចវាស់វែងបាន ជំនួសការចរចាយូរអង្វែងដែលមិននាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរពិតប្រាកដ។
«ថ្ងៃនេះ ជំហានដំបូងឆ្ពោះទៅរកថ្ងៃដ៏ភ្លឺស្វាងសម្រាប់មជ្ឈិមបូព៌ា និងអនាគតដ៏មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ពិភពលោក កំពុងលេចរូបរាងឡើងនៅចំពោះមុខអ្នកទាំងអស់គ្នា» នេះ បើតាមប្រសាសន៍របស់ លោក ដូណាល់ ត្រាំ, នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦៕
https://www.whitehouse.gov/articles/2026/01/president-trump-ratifies-board-of-peace-in-historic-ceremony-opening-path-to-hope-and-dignity-for-gazans/